ÇEKİŞMELİ BOŞANMA, NAFAKA VE VELAYET SÜRECİ
Çekişmeli Boşanma Davası
Çekişmeli boşanma davası eşlerin, boşanma, nafaka, velayet, tazminat, edinilmiş malların paylaşılması hususlarında anlaşmaya varamamaları durumunda açılır. Eşlerden birinin boşanmak istememesi de bu süreci gündeme getirebilir. Mahkeme, tarafların anlattığı olayları ve sunduğu delilleri değerlendirerek karar verir.
Bu rehberde çekişmeli boşanma davasının nasıl açıldığını, hangi belgelerin gerektiğini, dava süresini ve masrafları bulabilirsiniz.
Çekişmeli boşanma davası nedir?
Çekişmeli boşanma davasında mahkeme, evlilikte yaşanan olayları inceleyerek boşanma şartlarının oluşup oluşmadığına karar verir. Bu davada hangi eşin kusurlu olduğunun saptanarak karara varılabilmesi için taraflar iddialarını ve taleplerini dilekçelerinde açıklar ve bunları destekler nitelikte ispatlar ve deliller sunar.
Kısaca bilmeniz gerekenler
- Eşiniz boşanmayı kabul etmese de çekişmeli boşanma davası açabilirsiniz.
- Boşanma nedenlerinizi ve yaşadığınız olayları dilekçenizde açıkça anlatmalısınız.
- Mesajlar, belgeler ve tanık anlatımları delil olabilir; delillerin hukuka uygun olması gerekir.
- Nafaka, velayet ve tazminat talepleri boşanma davasında değerlendirilebilir.
Çekişmeli boşanma davasını açan taraf bazı sebeplere dayanmak zorundadır. Bu sebepler, hayata kast, onursuz yaşayış tarzı, zina, fiziksel ve psikolojik şiddet, terk, evlilik birliğinin sarsılması gibi nedenlere dayanılarak boşanma davası açılabilir. Çekişmeli boşanma davasının açılabilmesi için eşlerin resmî nikâhlı olması gerekmektedir. Dini nikahlı eşler boşanma davası açamaz.
DAVA HAZIRLIĞI
Çekişmeli boşanma davasına hazırlık
Dava açmadan önce yaşadığınız olayları, taleplerinizi ve elinizdeki delilleri birlikte değerlendirmek gerekir. Hazırlık aşamasında şu konular üzerinde durulur:
- Boşanma nedenleri: Evlilikte hangi olaylar yaşandı, ne zaman gerçekleşti?
- Belgeler ve tanıklar: Olayları destekleyen hukuka uygun belgeler ve doğrudan bilen kişiler kimler?
- Nafaka ve tazminat: Kendiniz veya çocuğunuz için hangi taleplerde bulunacaksınız?
- Velayet: Çocuğun bakımı, eğitimi ve diğer ebeveynle görüşmesi nasıl düzenlenecek?
- Dava süresince ihtiyaçlar: Geçici nafaka, çocuğun bakımı veya güvenliğiniz için alınması gereken önlemler var mı?
- Başvurulacak mahkeme: Davanın hangi yerde ve hangi mahkemede açılması gerekiyor?
BELGELER VE DELİLLER
Çekişmeli boşanma davası için gerekli belgeler
Hazırlanacak belgeler, boşanma nedenlerinize ve taleplerinize göre değişir. Dava hazırlığında şu belgeler değerlendirilebilir:
- Kimlik bilgileri ve evlilik durumunu gösteren nüfus kayıtları
- Tebligata elverişli güncel adres bilgileri
- Yaşanan olayları tarih sırasıyla yorumunuzu katmadan anlattığınız notlar
- Hukuka uygun elde edilmiş mesajlar, e-postalar ve fotoğraflar
- Elektronik kayıtların kaynağı ve elde edilme biçimi
- Varsa sağlık raporları, kolluk tutanakları ve koruma kararları
- Devam eden varsa koruma veya ceza dosyaları
- Gelir, kira, kredi ve diğer giderleri gösteren belgeler
- Çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler
- Olayları doğrudan bilen tanıkların isim ve iletişim bilgileri ve bizzat bildikleri olaylar
Her mesaj veya ses kaydı delil olur mu?
Hayır. Kaydın içeriği kadar nasıl elde edildiği de önemlidir. Eşin telefonuna veya hesabına izinsiz girilerek, şifre kırılarak ya da casus yazılımla elde edilen bilgiler hukuka aykırı sayılabilir. Gizli ses ve video kayıtları da her durumda geçerli delil değildir. Hukuka aykırı elde edilen deliller mahkeme tarafından dikkate alınamaz.
Hukuki dayanak: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 189/2Elimde olmayan kayıtları nasıl sunabilirim?
İlgili banka, hastane veya diğer kurumlardaki kayıtların mahkeme aracılığıyla getirtilmesi istenebilir. Talepte, hangi kaydın hangi olayı ispatlamak için istendiği açıkça belirtilmelidir.
ÜSKÜDAR · ACIBADEM
Görüşme seçenekleri
Yüz yüze veya online görüşme seçenekleri için iletişim bilgilerimize ulaşabilirsiniz.
Üsküdar · Acıbadem
Acıbadem Mah. Çeçen Sk. No:25 Akasya Residence Tower A1 K:26 D:150 Üsküdar / İstanbul
Randevulu görüşme noktaları
Çekmeköy
Çekmeköy
Sancaktepe
Sancaktepe
Kartal
Kartal
Cevizli Mahallesi Ulubey Sokak No:4 Nursanlar Kartal 1 Plaza Kartal/İSTANBUL
Cevizli Mahallesi Ulubey Sokak No:4 Nursanlar Kartal 1 Plaza Kartal/İSTANBUL
BOŞANMA SEBEPLERİ
Çekişmeli boşanma sebepleri nelerdir?
Çekişmeli boşanma davalarında boşanma sebepleri, Türk Medeni Kanunu’nda genel ve özel sebepler olarak sayılmıştır. Boşanma talebinin kanunda düzenlenen bir sebebe dayanması gerekir. Mahkeme, yaşanan olayları ve bunları destekleyen delilleri değerlendirir. Genel boşanma sebebi olan “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” en yaygın kullanılan gerekçedir.
Zina (aldatma)
Zina, evlilik devam ederken eşlerden birinin başka bir kişiyle cinsel ilişki kurmasıdır. Sadakat yükümlülüğünü ihlal eden her davranış zina sayılmaz; olayın delilleri ve diğer boşanma sebepleri ayrıca değerlendirilir.
Zina (Aldatma) rehberini inceleyinHayata kast, pek kötü ve onur kırıcı davranış
Eşin yaşamına yönelik saldırılar, ağır kötü muamele veya ağır derecede onur kırıcı davranışlar bu kapsamda değerlendirilir.
Koruma tedbirleri rehberini inceleyinSuç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
Eşlerden birinin küçük düşürücü suç işlemesi veya haysiyetsiz hayat sürmesi nedeniyle birlikte yaşamanın diğer eşten beklenememesi hâlinde boşanma istenebilir.
Boşanma sebeplerini birlikte inceleyinTerk
Evlilik yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla terk veya haklı sebep olmadan ortak konuta dönmeme; kanuni süre ve ihtar koşullarıyla özel boşanma sebebidir. Ayrılığın en az altı ay sürmesi ve hâkim veya noter ihtarının sonuçsuz kalması gerekir.
Terk rehberini inceleyinAkıl hastalığı
Kanunda belirtilen koşullar altında, ortak hayatın diğer eş için çekilmez hâle gelmesi ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi hâlinde boşanma istenebilir.
Özel durumlarda boşanma rehberini inceleyinEvlilik birliğinin temelinden sarsılması
Şiddet, hakaret, ilgisizlik, güven sarsıcı davranışlar ve sürekli çatışmalar gibi olayların, ortak hayatı sürdürmenin beklenemeyeceği ölçüde evlilik birliğini etkilediği durumlarda boşanma istenebilir.
Boşanma sebeplerini birlikte inceleyinBirden fazla boşanma sebebine dayanılabilir mi?
Evet, çekişmeli boşanma davasında birden fazla boşanma sebebine dayanılabilir. Örneğin evlilikte hem aldatma hem de şiddet yaşanmış olabilir. Bu olaylar aynı dava içinde anlatılarak ilgili boşanma sebepleri ileri sürülebilir.
Ayrıca öncelikle bir sebebe, bunun kabul edilmemesi hâlinde başka bir sebebe dayanılarak boşanma istenebilir. Örneğin zina nedeniyle boşanma talep edilirken, bu talep kabul edilmezse evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanma kararı verilmesi istenebilir.
İlgili içtihat · Adalet Bakanlığı karar kaydıÖnemli olan, dilekçede yalnızca boşanma sebeplerini sıralamak değildir. Hangi olayın ne zaman yaşandığı ve hangi delille desteklendiği açıkça belirtilmelidir. Her sebebin koşulları ve varsa dava açma süreleri ayrıca değerlendirilir.
DAVA AÇILIŞI VE TAKİBİ
Çekişmeli boşanma davası nasıl açılır?
Çekişmeli boşanma davası, boşanma nedenlerini, talepleri ve delilleri içeren dava dilekçesinin yetkili aile mahkemesine sunulmasıyla açılır. Dava açılırken gerekli harç ve gider avansı yatırılır. Ardından süreç şu aşamalarla ilerler:
Dilekçeler aşaması
Dava dilekçesi diğer eşe resmî olarak bildirilir; buna tebligat denir. Tebligatı alan davalı istemesi halinde iki haftalık süre içinde cevap verebilir. Sonrasında ise davacı cevaba cevap dilekçesi, davalı ise ikinci cevap dilekçesi sunabilecektir.
Ön inceleme duruşması
Dilekçelerin sunulmasından sonra mahkeme taraflara ön inceleme duruşması tarihini bildirir ihtaratlı davetiye çıkarır. Ön inceleme duruşmasında tarafların birbirinden talepleri tespit edilerek davanın yol haritası çizilir. Tarafların dilekçelerinde bildirdikleri delillerin toplanabilmesi için ara kararlar oluşturularak bir sonraki duruşma için tarih verilir.
Delillerin incelenmesi
Ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tahkikat duruşmaları başlamaktadır. Bu süreç boşanma davası için oldukça önemlidir. Taraflar, varsa tanıklar dinlenir, bilirkişi incelemesi yaptırılır. Mahkeme, boşanmaya neden olduğu ileri sürülen olayları delillerle birlikte değerlendirir.
Son beyanlar ve karar
Boşanma davasının son duruşmasında taraflara son sözleri sorulur. Mahkeme taraflara bu sözlü yargılama duruşmasına gelmemeleri halinde yokluklarında karar verileceğine dair ihtarda bulunur. Mahkeme, boşanma ile birlikte talep edilen nafaka, velayet ve tazminat gibi konularda kararını açıklar.
Gerekçeli karar ve itiraz
Son olarak ise hüküm ilan edilir. Bu hüküm daha sonra mahkeme tarafından gerekçeli olarak yeniden açıklanır. Gerekçeli kararın açıklanmasından sonra ise kararın hukuka aykırı olduğunu düşünen taraflar istinaf ve temyiz yollarına başvurulabilir. Boşanma, kararın kesinleşmesiyle hukuken tamamlanır.
YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME
Çekişmeli boşanma davası hangi mahkemede açılır?
Çekişmeli boşanma davasında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Ancak tarafların bulunduğu yerde Aile Mahkemesi olmayabilir. Genellikle ilçe adliyelerinde Aile Mahkemesi bulunmamaktadır. Bu durumda Asliye Hukuk Mahkemeleri aile mahkemesi sıfatıyla boşanma davalarını bakar.
Çekişmeli boşanma davasında yetkili mahkeme ise ;
- Taraflardan birinin yerleşim yeri ya da
- Tarafların dava açılış tarihinden en az 6 aydan fazla birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Davanın yetkisiz mahkemede açılması hâlinde mahkeme yetkisizlik kararı verebilir. Kararın kesinleşmesi ve kanundaki süreler dikkate alınarak dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi istenebilir; her durumda yeniden dava açmak gerekmez. Süresinde gönderme talep edilmezse dava açılmamış sayılabilir.
Eşim bana boşanma davası açtı, ne yapmalıyım?
Boşanma dava dilekçesi size tebliğ edildiğinde, tebliğ tarihini ve dilekçedeki iddia ve talepleri kontrol edin. Kural olarak tebliğden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verebilirsiniz.
Cevabınızda hangi iddialara itiraz ettiğinizi, olayların sizin açınızdan nasıl gerçekleştiğini ve bunları destekleyen delilleri açıklayın. Siz de boşanmak istiyor ve kendi boşanma nedenlerinizi ileri sürmek istiyorsanız, karşı dava açılması ayrıca değerlendirilmelidir.
Cevap vermemek, iddiaları kabul ettiğiniz anlamına gelmez; ancak savunma ve delillerinizi sunma imkânınızı sınırlayabilir. Bu nedenle tebligatı aldıktan sonra süreyi geçirmeden hukuki destek almanız önemlidir.
YURT DIŞINDA YAŞAYAN EŞ
Eşim yurt dışında yaşıyorsa boşanma davası açabilir miyim?
Eşiniz yurt dışında yaşıyor olsa bile, Türkiye’de boşanma davası açabilirsiniz. Bu hususta hangi mahkemeye başvurulacağı; vatandaşlık, yerleşim yeri ve varsa yurt dışında devam eden dava dikkate alınarak belirlenir.
Dava dilekçesinin yurt dışındaki eşe usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi gerekir. Yurt dışı tebligatı ve tercüme işlemleri dava süresini uzatabilir; bu nedenle güncel ve açık adres bilgisi önemlidir.
Siz de yurt dışında yaşıyorsanız, uygun vekâletnameyle davayı Türkiye’de bir avukat aracılığıyla takip edebilirsiniz. Her duruşma için Türkiye’ye gelmeniz gerekmez; ancak mahkemenin şahsen katılım istemesi hâlinde ayrıca değerlendirme yapılır.
Yurt dışında zaten boşanmışsanız, kararın Türkiye’de geçerli hâle getirilmesi için izlenecek yolları Tanıma ve Tenfiz rehberimizde inceleyebilirsiniz.
Tanıma ve Tenfiz rehberini inceleyinBOŞANMA DAVASI DEVAM EDERKEN NAFAKA VE VELAYET
Çekişmeli boşanma davası devam ederken nafaka ve çocukların durumu
Boşanma davası sürerken eşlerin geçimi ve çocukların bakımı için kararın kesinleşmesi gerekmez. Mahkeme, ihtiyaçlara göre geçici nafaka, velayet ve görüşme düzeni hakkında önlemler alabilir.
Dava devam ederken nafaka alınabilir mi?
Mahkeme, geçimini sağlamak için desteğe ihtiyaç duyan eş ve çocuk için tedbir nafakasına karar verebilir. Bu nafaka, dava süresince geçim ve bakım giderlerine katkı sağlar. Miktar belirlenirken tarafların ekonomik durumları ve ihtiyaçları değerlendirilir; herkes için geçerli sabit bir tutar yoktur. Genellikle tedbir nafakasına dosyanın ilk aşamasında sosyal inceleme raporunun dosyaya gelmesinden sonra bir ara karar ile hükmolunur.
Dava süresince çocuk kimde kalır?
Eşler ayrı yaşıyorsa mahkeme, çocuğun dava boyunca hangi ebeveynin yanında kalacağını geçici velayet düzenlemesiyle belirleyebilir. Çocuğun bakımını kimin üstlendiği, yaşam koşulları, okul ve sağlık ihtiyaçları değerlendirilir. Öncelik, çocuğun güvenliği ve sağlıklı gelişimidir. Geçici velayet hakkında karar verilebilmesi için Adli destek ve mağdur hizmetleri biriminden sosyal inceleme raporunun dosyaya gönderilmesi gerekir.
Diğer ebeveyn çocukla nasıl görüşür?
Mahkeme, çocukla aynı evde yaşamayan ebeveynin görüşme günlerini ve saatlerini düzenleyebilir.
Çocukla kişisel ilişki kurulması denilen bu düzenlemede çocuğun yaşı, okul düzeni ve ihtiyaçları dikkate alınır.
Eşim çocuğumu göstermiyorsa ne yapabilirim?
Mahkemenin belirlediği görüşme günlerinde çocuğunuzla görüşmeniz engelleniyorsa, çocuğun yerleşim yerindeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne (ADM) başvurabilirsiniz. Kararın uygulanmasına ilişkin işlemler ücretsizdir.
Henüz görüşme kararı yoksa, boşanma davası sırasında mahkemeden geçici görüşme düzeni belirlenmesini isteyebilirsiniz.
Adalet Bakanlığı · Çocuk teslimi ve kişisel ilişki hakkında sorularGeçici nafaka ve velayet kararları değişebilir mi?
Dava sırasında gelir durumu, çocuğun ihtiyaçları veya bakım koşulları değişirse geçici kararların yeniden değerlendirilmesi istenebilir. Bu düzenlemeler, dava sonunda verilecek nafaka ve velayet kararlarıyla aynı olmak zorunda değildir.
Velayet kararında nelere dikkat edilir?
Velayet kararında temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Bu, çocuğun hangi ebeveynin yanında daha güvenli, sağlıklı ve düzenli bir yaşam sürdürebileceğinin değerlendirilmesi anlamına gelir.
Mahkeme özellikle şu konuları dikkate alır:
- Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları: Bakım, eğitim, sağlık ve duygusal ihtiyaçları.
- Günlük bakım düzeni: Çocuğun bakımını fiilen kimin üstlendiği ve ebeveynlerin bakım imkânları.
- Yaşam koşulları: Güvenli barınma, okul düzeni ve alıştığı çevre.
- Aile bağları: Anne, baba ve kardeşlerle ilişkileri.
- Güvenliği etkileyen durumlar: Şiddet, ihmal veya çocuğun gelişimine zarar verebilecek davranışlar.
- Çocuğun görüşü: Yaşı ve olgunluğu uygunsa görüşü alınır; ancak karar yalnızca çocuğun tercihine göre verilmez.
Mahkeme, değerlendirme için uzman görüşü ve sosyal inceleme raporundan da yararlanır. Velayet otomatik olarak anneye veya babaya verilmez; gelirin daha yüksek olması da tek başına belirleyici değildir. Bütün koşullar çocuğun ihtiyaçları açısından birlikte ele alınır.
İlgili içtihat · Adalet Bakanlığı karar kaydıDava süresince ortak evde kim kalır?
Boşanma davası açılması, eşlerden birinin otomatik olarak evden çıkması gerektiği anlamına gelmez. Eşler anlaşamıyorsa mahkeme, ortak evin dava süresince hangi eş tarafından kullanılacağına karar verebilir. Buna ortak konutun tahsisi denir. Uygulamada genellikle kadın eşe ve çocuklara tahsis edilir.
Mahkeme; eşlerin barınma ihtiyaçlarını, ekonomik durumlarını, başka bir yerde yaşama imkânlarını ve varsa çocukların bakım ve okul düzenini değerlendirir. Evin tapusunun bir eşin adına olması, dava boyunca mutlaka o eşin evde kalacağı anlamına gelmez. Koşullara göre evin kullanımı diğer eşe bırakılabilir.
Bu karar, evin mülkiyetini değiştirmez ve mal paylaşımı yerine geçmez; geçici olarak kullanımını düzenler. Dava sırasında koşullar değişirse kararın yeniden değerlendirilmesi istenebilir.
KUSUR VE TAZMİNAT
Çekişmeli boşanmada kusur ve tazminat
Çekişmeli boşanma davasında mahkeme, evliliğin sona ermesine neden olan davranışları değerlendirerek tarafların kusur durumunu belirler. Açılan davada boşanmaya sebebiyet veren olaylardaki kusur derecesi tespit edilir. Kusuru daha az olan ya da kusuru olmayan taraf diğer eşten maddi ve manevi olarak uğradığı zararları talep edebilir.
Boşanma davasında kusur ne demektir?
Kusur, eşlerden birinin evlilik yükümlülüklerine aykırı davranarak boşanmaya neden olmasıdır. Şiddet, hakaret, sadakatsizlik ve aile sorumluluklarının ihmal edilmesi, olayın koşullarına göre kusurlu davranış sayılabilir.
Yargıtay kararlarına göre boşanmada kusur sayılabilen davranışlar
Yargıtay kararlarında değerlendirilen somut olaylardan bazı örnekler şunlardır:
- Eşe fiziksel şiddet uygulamak: Vurmak, darp etmek veya yaralamak.
- Hakaret ve tehdit etmek: Eşe aşağılayıcı sözler söylemek, küfür etmek veya zarar vermekle tehdit etmek.
- Sadakat yükümlülüğüne aykırı davranmak: Evlilik devam ederken başka biriyle ilişki yaşamak.
- Ailenin evliliğe müdahalesine sessiz kalmak: Anne, baba veya diğer yakınların evlilik hayatına olumsuz müdahalesini engellememek.
- Ortak evde aile baskısını önlememek: Eşlerin kendi yaşamlarını ve kararlarını sürdürebileceği bağımsız aile ortamını sağlamamak. Bu, yalnızca ayrı bir ev kiralamakla ilgili değildir.
- Eşin özel hayatını gizlice takip etmek: Telefonuna gizli program yüklemek, mesajlarını ve konuşmalarını izlemek veya telefonunu kopyalamak.
- Eş ve çocuklara ilgisiz davranmak: Aile sorumluluklarını ihmal etmek ve eşini çocukla birlikte evden kovmak.
Maddi tazminat hangi durumlarda istenebilir?
Boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen ekonomik menfaatleri zarar gören eş, kusursuz ya da diğer eşten daha az kusurlu olması koşuluyla maddi tazminat isteyebilir. Örneğin boşanmayla birlikte eşin ekonomik desteğinin kaybedilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Maddi tazminat, mal paylaşımından farklıdır. Evlilikte edinilen ev veya arabanın paylaşılması ayrı kurallara tabidir.
Hukuki dayanak: Türk Medeni Kanunu m. 174Boşanmada maddi tazminat miktarının belirlenmesinde esas alınacak kıstaslara örnek olarak;
- Evlilik süresi
- Ekonomik ve sosyal durum
- Tarafların kusur dereceleri
- Paranın alım gücü
- Tarafların yaşadığı çevrenin koşulları
- Tarafların meslekleri, iş bulma olanakları, yetenek ve tecrübeleri, yaşları gösterilebilir.
Mahkeme tarafından bu miktar belirlenirken bilirkişinin yardımına da başvurulabilir. Fakat Hakim değerlendirmesi ne olursa olsun talep edilen tazminat miktarını aşamaz.
Manevi tazminat hangi durumlarda istenebilir?
Boşanmaya neden olan olaylar yüzünden kişilik hakları zedelenen eş, kusurlu eşten manevi tazminat isteyebilir. Şiddet, ağır hakaret, aşağılama veya aldatma gibi davranışlar, somut olayın koşullarına göre bu talebe dayanak olabilir.
Boşanmanın üzüntü yaratması tek başına manevi tazminat için yeterli değildir. Kişilik haklarına saldırı ve tarafların kusur durumu değerlendirilir. Eşit veya daha ağır kusurlu eş lehine boşanmaya bağlı manevi tazminata hükmedilmez.
İlgili içtihat · Adalet Bakanlığı karar kaydıManevi tazminat için herkese uygulanacak sabit bir tutar veya gelirin belirli bir katına dayanan hesaplama oranı bulunmaz. Mahkeme; kişilik hakkına yönelik ihlalin ağırlığını, tarafların kusurunu, ekonomik ve sosyal koşullarını, paranın alım gücünü ve hakkaniyeti birlikte değerlendirir.
Adalet İstanbul Dergisi · İlgili yayınÇEKİŞMELİ BOŞANMA DAVASINDA MAL PAYLAŞIMI
Çekişmeli boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?
Tarafların evlilik sürecinde edindikleri tüm mallarda ve ödenen borçlarda ortak şekilde payları vardır. Tarafların bu malların aralarında paylaşımı konusunda anlaşmaya varamadığı takdirde konu mahkemeye taşınabilir. Boşanma kararı verilmesi, ev, araba ve birikimlerin kendiliğinden paylaşılması anlamına gelmez. Mal paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimine göre ayrıca değerlendirilir. Eşler anlaşamıyorsa mal paylaşımı talepleri ayrı bir davada incelenir.
Evlilikte alınan ev, araba ve birikimler nasıl paylaşılır?
Eşler başka bir mal rejimi seçmemişse, 1 Ocak 2002’den sonraki dönem için kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu dönemde çalışma gelirleriyle alınan ev, araba ve oluşturulan birikimler paylaşım hesabına girebilir. Malın edinilme tarihi, ödeme kaynağı, ilgili borçları ve kişisel mal katkıları değerlendirilerek eşlerin alacakları hesaplanır.
Malın yalnızca eşimin adına olması hak talep etmemi engeller mi?
Hayır. Tapunun, araç kaydının veya banka hesabının yalnızca bir eşin adına olması, diğer eşin mal paylaşımından doğan alacak hakkını tek başına ortadan kaldırmaz. Önemli olan malın hangi dönemde ve hangi kaynakla edinildiğidir.
Miras kalan veya evlilikten önce alınan mallar paylaşılır mı?
Evlilikten önce sahip olunan mallar ile miras veya bağış yoluyla edinilen mallar kural olarak kişisel maldır. Bunlar edinilmiş mallarla aynı şekilde paylaşılmaz.
Bununla birlikte, diğer eşin bu malların alınmasına veya değerinin artmasına katkısı varsa ayrıca alacak doğabilir. Kişisel malların kira gibi gelirleri de kural olarak edinilmiş mal sayılır.
Mal paylaşımı davası ne zaman açılır?
Mal paylaşımı davası boşanma davası devam ederken de açılabilir. Uygulamada genellikle aynı anda ama farklı mahkemelerde açılır. Mal paylaşımı hakkında karar verilebilmesi için boşanma kararının kesinleşmesi gerektiğinden boşanma davası bekletici mesele yapılır.
Eşim malları başkasına devrederse ne yapabilirim?
Eşinizin ev, araba veya diğer malları başkasına devretmesi, mal paylaşımından doğan hakkınızı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Devrin ne zaman, kime, hangi bedelle ve hangi amaçla yapıldığı incelenir.
Mal kaçırma amacıyla yapılan devirler, koşulları varsa hesaplamada dikkate alınabilir. Örneğin bir taşınmazın yakın bir akrabaya devredilmesi incelenebilir.
Devir henüz yapılmadıysa, mal paylaşımı kapsamında mahkemeden ilgili mallar hakkında ihtiyati tedbir istenebilir ya da aile konutu şerhi koydurulabilir.
Devir yapılmışsa, tapu ve araç bilgileri, banka hareketleri, devir tarihi ve ödeme belgeleri önem taşır. Gerekli kayıtların mahkeme aracılığıyla getirtilmesi istenebilir. Duruma göre devredilen malın değerinin paylaşım hesabına eklenmesi veya üçüncü kişiye karşı talepte bulunulması değerlendirilebilir.
Mal kaçırma rehberini inceleyinAyrıntılı bilgi için Boşanmada Mal Paylaşımı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Boşanmada Mal Paylaşımı rehberini inceleyinDÜĞÜN TAKILARI VE ZİYNET EŞYALARI
Boşanmada düğün takıları ve ziynet eşyaları kime aittir?
Düğünde takılan tüm altınların kadına ait olduğu yaklaşımı değişmiştir. Güncel Yargıtay yaklaşımında önce eşler arasındaki anlaşma, anlaşma yoksa ispatlanan yerel örf ve âdet değerlendirilir. Bunlar da yoksa takının kime takıldığı ve kadın veya erkeğe özgü olup olmadığı dikkate alınır.
İlgili içtihat · Adalet Bakanlığı karar kaydıEşim altınları aldıysa veya bozdurduysa geri isteyebilir miyim?
Size ait ziynetler eşiniz tarafından alınmış ve geri verilmemişse, takıların iadesini; iade mümkün değilse bedelini talep edebilirsiniz. Altınların ev, araba veya borç ödemesi için kullanılması hâlinde, hangi koşullarla verildiği ve geri ödeme konusunda anlaşma bulunup bulunmadığı değerlendirilir.
Ziynet alacağı nasıl ispatlanır?
Düğün fotoğrafları ve videoları, takı listesi, tanık anlatımları, mesajlar ve ödeme kayıtları kullanılabilir. Talep edilen takıların türü, sayısı, gramı ve mümkünse ayarı açıkça belirtilmelidir. Takıların varlığı kadar, kimde kaldığı veya nasıl kullanıldığı da önemlidir.
ÇEKİŞMELİ BOŞANMA DAVASINDA SÜRE
Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Çekişmeli boşanma davasında aile mahkemesinin karar vermesi için yaklaşık 1–3 yıllık bir süre öngörülebilir. Bu, kesin bir süre veya ülke genelindeki resmî ortalama değildir. Daha kısa sürede sonuçlanan davalar olduğu gibi, yoğun mahkemelerde ve delillerin toplanmasının zor olduğu dosyalarda süre uzayabilir. İstanbul gibi büyük şehirlerde iş yükü fazla olan mahkemelerde duruşma tarihleri çok geniş aralıklarla verilebilmektedir.
Dava neden uzar?
Dilekçelerin karşı tarafa ulaştırılamaması, tanıkların dinlenmesi, kurumlardan kayıt beklenmesi ve bilirkişi ya da sosyal inceleme raporlarının hazırlanması süreyi etkileyebilir. Mahkemenin yoğunluğu da duruşmalar arasındaki bekleme süresini artırabilir.
2024 · İstanbul Anadolu 21. Aile Mahkemesi
Sürelerin mahkemeye göre değiştiğine somut bir örnek olarak, İstanbul Anadolu Adliyesi’nin 2024 faaliyet raporunda 21. Aile Mahkemesi için çekişmeli boşanma davalarının ortalama bitirilme süresi 474 gün, yani yaklaşık 16 ay olarak belirtilmiştir. Bu rakam bütün mahkemelerin ortalaması değildir.
İstanbul Anadolu Adliyesi 2024 faaliyet raporu · PDFDosyanın gerektiği gibi takip edilmemesi gibi hatalı davranışlar da süreyi uzatmaktadır. Genellikle bireylerin avukat desteği almadan tek başına yürüttüğü boşanma davaları sürüncemede kalmakta ve uzamaktadır. Davaların şahsi olarak yürütülmeye çalışması halinde yapılan hatalardan geri dönüş çoğu zaman mümkün dahi olmamaktadır.
BOŞANMA TALEBİNE İTİRAZ
Eşim boşanmak istemiyorsa ne olur?
Eşinizin boşanmayı kabul etmemesi, çekişmeli boşanma davası açmanıza engel değildir. Çekişmeli boşanma davası açabilir, boşanma nedenlerinizi ve bunları destekleyen delilleri mahkemeye sunabilirsiniz. Boşanma sebebinizi ispatlayabilirseniz eşiniz boşanmak istemiyor da olsa boşanmanıza karar verilebilir.
Eşimin itirazı boşanmayı engeller mi?
Tek başına “Boşanmak istemiyorum” demek davanın reddedilmesi için yeterli değildir. Mahkeme, yaşanan olayları, delilleri ve dayanılan hukuki sebebi değerlendirir. Evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayanan davalarda tarafların kusuru ve itirazın koşulları da önem taşır. Bu nedenle eşiniz istemese bile boşanma kararı verilebilir; fakat sonuç önceden garanti edilemez.
DURUŞMALAR
Çekişmeli boşanma davasında duruşmaya katılmak zorunlu mu?
Avukatla temsil ediliyorsanız, kural olarak her duruşmaya şahsen katılmanız gerekmez. Mahkeme sizi bizzat dinlemek için çağırmışsa, davetiyedeki açıklamalara göre hareket etmeniz gerekir.
Avukatınız yoksa duruşmaları takip etmeniz önemlidir. Duruşmaya katılmamanız, karşı tarafın davayı takip edip etmemesine göre dosyanın işlemden kaldırılmasına veya yargılamanın yokluğunuzda devam etmesine neden olabilir. Bu yüzden “Gitmezsem hiçbir şey olmaz” düşüncesiyle hareket edilmemelidir. Davalı taraf ise duruşmaya katılmak zorunda değildir. Fakat bu durumda süreç uzayabilir.
TANIK ANLATIMLARI
Boşanma davasında hâkim tanıklara ne sorar?
Çekişmeli boşanma davalarında tarafların iddialarını ispatlamak için en çok dayandığı delillerden biri de tanık delilidir. Davacı ve davalı taraflar isim T.C. kimlik numarası ve adreslerini mahkemeye vererek davada dinlenilmesini istediği tanıkları sunabilir. Bu tanıklar eşlerin arasında yaşanan olaylar ile ilgili bildiklerini anlatarak dosyayı aydınlatır.
Duruşmada ilk olarak tanıkların kimlik tespiti yapılır. Sonrasında hakim tanıklardan bizzat şahit oldukları olayları ve bilgileri beyan etmesini ister. Tanığın bu anlatımları esnasında hakim gerekli gördüğü takdirde tanıklara soru yöneltebilir. Ayrıca taraf vekili avukatlar da tanıklara soru sorabilmektedir.
Örneğin tanıklara şu sorular yöneltilebilir:
- Eşleri nereden ve ne zamandır tanıyorsunuz?
- Anlattığınız olayı bizzat gördünüz veya duydunuz mu?
- Olay ne zaman, nerede gerçekleşti?
- Hakaret, tehdit veya şiddete tanık oldunuz mu?
- Çocukların günlük bakımını kim üstleniyordu?
- Tarafların ne iş yaptığını ve ne kadar kazandığını biliyor musunuz?
Tanık, doğrudan bildikleriyle başkasından duyduklarını açıkça ayırmalı; hatırlamadığı konularda tahminde bulunmamalıdır.
ÇOCUKLARIN TANIKLIĞI
Çekişmeli boşanma davasında çocuklar tanık olarak dinletilebilir mi?
Aile birliği içinde eşlerin arasında yaşanan olaylara en fazla tanıklık edenler şüphesiz çocuklardır. Tanıkların seçilmesinde bilgi ve görgüsü en fazla olan kişilerin seçilmesi önemlidir. Bu kişiler de genellikle müşterek çocuklardır. Mahkeme hakimi her ne kadar ispat için önemli olsa da kimi zaman çocukların etkilenmemesi amacıyla tanık olarak dinlemeyebilir.
Çocukların tanık olarak dinlenmesi için her dosyada uygulanan sabit bir 12–18 yaş aralığı bulunmaz. Mahkeme; çocuğun yaşını, gelişimini, olayları algılama ve anlatma yeterliliğini, ayrıca dinlenmesinin çocuk üzerindeki etkisini değerlendirir.
ANLAŞMALI BOŞANMAYA DÖNÜŞÜM
Çekişmeli boşanma davası anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir mi?
Evet, dönüşebilir. Çekişmeli boşanma davası, tarafların anlaşmalı boşanma protokolünü dosyaya sunmasıyla anlaşmalı boşanma davasına çevrilebilir.
Bu durumda yeniden harç ve masraf ödenmesine gerek yoktur. Protokolün sunulmasının ardından mahkemeden duruşma tarihinin öne alınması talep edilebilir. Genellikle ilk duruşmada boşanma kararı verilir ve süreç anlaşmalı boşanma şeklinde sonuçlanır.
Anlaşmalı boşanma rehberini inceleyinFERAGAT VE DAVAYI GERİ ALMA
Boşanma davasından vazgeçersem ne olur?
Boşanma davasından vazgeçmenin sonucu, davadan feragat etmenize veya davayı geri almanıza göre değişir. Bu iki işlem aynı anlama gelmez.
Davadan feragat edersem ne olur?
Feragat, açtığınız davadaki talebinizden vazgeçmenizdir. Bunun için eşinizin onayı gerekmez. Mahkeme, feragat nedeniyle davanızı reddeder. Dosya kapanır. Feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurur; aynı olaylara dayanarak yeniden boşanma davası açmanız kural olarak mümkün olmaz. Sonradan yaşanan yeni olaylar ise yeni bir davaya konu olabilir.
Davayı geri alırsam ne olur?
Davayı geri almak için diğer eşin açık rızası gerekir. Mahkeme, davanın açılmamış sayılmasına karar verir. Bu işlem feragatten farklıdır; aynı talebin yeniden dava edilmesini tek başına engellemez. Ancak affetme ve dava açma süreleri ayrıca değerlendirilir.
Eşim de karşı dava açtıysa süreç biter mi?
Hayır. Sizin davanızdan vazgeçmeniz, eşinizin açtığı karşı davayı kendiliğinden sona erdirmez. Karşı dava devam edebilir. Ayrıca vazgeçme hâlinde yargılama giderleri ve karşı tarafın avukatlık ücreti bakımından ödeme yükümlülüğü doğabilir.
2026 ÜCRET VE MASRAFLAR
Çekişmeli boşanma davasında avukatlık ücreti ve masraflar 2026
Çekişmeli boşanma davasında avukatlık ücreti ile mahkeme masrafları ayrı kalemlerdir. Toplam tutar, dosyanın kapsamına ve yapılacak işlemlere göre değişir. Resmî asgari ücret ile İstanbul Barosu’nun tavsiye ettiği ücret farklıdır.
2026 avukatlık ücretleri
| Ücret kalemi | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| TBB resmî asgari avukatlık ücreti | 45.000 TL | Yürürlükteki 2025–2026 tarifesinde asliye düzeyindeki mahkemeler için belirlenen maktu alt sınırdır. |
| İstanbul Barosu çekişmeli boşanma tavsiye ücreti | 188.500 TL | Tavsiye niteliğindedir; her avukat için zorunlu veya sabit ücret değildir. |
| İstanbul Barosu tazminat talepli çekişmeli boşanma tavsiye ücreti | 188.500 TL’den az olmamak üzere dava değerinin %16’sı | Tavsiye çizelgesindeki hesaplama esasını gösterir. |
Bu tutarlar TBB tarifesi ve İstanbul Barosu’nun 2026 ücret çizelgesine dayanır. Dosyanız için ödenecek ücret ve vergi dâhil toplam tutar, avukatlık sözleşmesinde netleştirilir.
Tablo 13 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilen tarifelere göre hazırlanmıştır.
2026 mahkeme harç ve giderleri
| Masraf kalemi | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|
| Başvurma harcı | 732 TL | Dava açılırken ödenir. |
| Maktu karar ve ilam harcı | 732 TL | Boşanma talebi için alınan maktu harçtır. |
| Gider avansı | 530 TL + tebligat gideri | 530 TL toplam avans değildir. Buna taraf sayısının beş katı kadar tebligat ücreti eklenir. |
| Tanık, bilirkişi ve keşif giderleri | İşleme göre değişir | Gerektiğinde ayrıca yatırılır; her davada oluşmaz. |
Harçlar 2026 Harçlar Tarifesine, gider avansı ise HMK Gider Avansı Tarifesine göre gösterilmiştir.
Tablo 13 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilen tarifelere göre hazırlanmıştır.
Avukat ve dava masraflarını karşılayamıyorsam ne yapabilirim?
Avukat desteği için bulunduğunuz ilin barosunun Adli Yardım Bürosuna başvurabilirsiniz. Başvurunuz kabul edilirse avukat görevlendirilebilir.
Mahkeme harç ve giderleri için ise mahkemeden ayrıca adli yardım istemeniz gerekir. Koşulları varsa bu ödemelerden geçici olarak muaf tutulabilirsiniz; dava sonunda giderler yeniden değerlendirilir.
Hukuki dayanak: HMK · Adli yardım koşullarıDAVA HAZIRLIĞI VE TAKİBİ
Çekişmeli boşanma davasında hukuki destek
Çekişmeli boşanma sürecinde yaşanan olayların doğru anlatılması, delillerin hazırlanması ve taleplerin zamanında sunulması önemlidir. Ege Hukuk olarak boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı konularını dosyanızın özelliklerine göre birlikte değerlendiriyoruz.
Dava hazırlığı ve sürecin takibi
Av. Ezgi Kesgin Akkaya ile yapacağınız görüşmede evlilikte yaşanan olaylar, mevcut belgeler ve beklentileriniz ele alınır. Dava açılması veya açılmış bir davaya cevap verilmesi, hukuka uygun delillerin belirlenmesi ve gerekli geçici önlemlerin değerlendirilmesi için dosyanıza uygun bir yol haritası oluşturulur.
Dilekçeler, duruşmalar ve mahkeme kararları takip edilir; süreçteki gelişmeler ve seçenekler hakkında bilgilendirme yapılır.
Büroda ve çevrimiçi görüşme
Çekişmeli boşanma sürecinizi değerlendirmek için İstanbul’daki büromuzda veya online görüşme planlayabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Sorunuzu seçerek yanıtını okuyabilirsiniz.
Çekişmeli boşanma davası nedir?
Eşlerin boşanma veya boşanmanın sonuçları üzerinde tam uzlaşamadığı, iddia ve savunmaların delillerle yargısal olarak değerlendirildiği boşanma davasıdır.
Dava hangi mahkemede açılır?
Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde kanuni görev düzeni uygulanır; yer bakımından yetki somut olay ve Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi üzerinden kontrol edilir.
Boşanma sebebi belirtmek gerekir mi?
Evet. Dava dilekçesinde dayanılan vakıalar ve bunların hukuki çerçevesi açık olmalıdır. Hangi boşanma sebebinin uygun olduğu somut olaylara göre belirlenir.
Nafaka ve tazminat aynı davada istenebilir mi?
Boşanmanın mali sonuçlarına ilişkin talepler dava içinde ileri sürülebilir. Her talebin koşulları, dayanağı ve değerlendirme ölçütleri farklıdır.
Velayet kararında ne esas alınır?
Temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Bakım, eğitim, sağlık, güvenlik ve sürdürülebilir yaşam düzeni somut koşullarla birlikte değerlendirilir.
Her mesaj veya ses kaydı delil olur mu?
Hayır. Kayıtların uyuşmazlıkla ilgisi, doğrulanabilirliği ve hukuka uygun elde edilip edilmediği önemlidir. Hukuka aykırı delil elde edilmemelidir.
Tanıklar hangi konularda dinlenir?
Tanıkların uyuşmazlık konusu olaylar hakkında bizzat gördükleri veya işittikleri hususlar önem taşır. Soyut kanaatler yerine somut görgü bilgisi aranır.
Dava sürerken geçici önlem alınabilir mi?
Mahkeme, dava devam ederken eşlerin barınması ve geçimi, malların yönetimi ile çocukların bakımı ve korunmasına ilişkin gerekli geçici önlemleri değerlendirebilir.
Duruşmaya şahsen katılmak her zaman zorunlu mudur?
Tarafın usuli konumu, temsil edilip edilmediği, mahkemenin dinleme kararı ve yapılacak işlem önemlidir. Dosya özelinde mahkeme bildirimleri takip edilmelidir.
Çekişmeli boşanma ne kadar sürer?
Kesin bir süre verilemez. Tebligat, deliller, tanıklar, bilirkişi incelemeleri, mahkemenin iş planı ve kanun yolu başvuruları süreyi etkileyebilir.
Mal paylaşımı boşanma kararıyla kendiliğinden tamamlanır mı?
Hayır. Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasından farklı bir talep ve hesaplama alanıdır; anlaşma ve dava stratejisi somut malvarlığına göre ayrıca değerlendirilir.
Dosyamı internetten takip edebilir miyim?
Adalet Bakanlığı UYAP Vatandaş Portalı üzerinden tarafı olduğunuz dosyanın erişim yetkinize açık bilgilerini ve işlemlerini takip edebilirsiniz.
Çekişmeli boşanma davasında eşlerden biri boşanmak istemiyorsa ne olur?
Eşlerden biri boşanmak istemese dahi boşanma davasını açan davacı eş davasını ispatlarsa boşanma gerçekleşir. Fakat boşanmak istemeyen eş davaya sebep olan olaylarda herhangi bir kusuru olmadığını ispat ederse boşanma davası reddedilir. Yani boşanmak istemeyen eşin kusurlu davranışları kanıtlanmak zorundadır.
Kadınlar boşandıktan sonra hemen evlenebilir mi?
Çekişmeli boşanma davasında kadın olan eş boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 300 gün geçmeden evlenemez. Bu süreye iddet müddeti denmektedir. Kadın eş hamile olmadığını ispat eder sağlık raporu ile dava açarsa iddet müddeti kaldırılabilir.
Boşanma sonrası bekleme süresiyle ilgili soruyu inceleyinBoşanma davası devam ederken başka bir kişiyle ilişki yaşanabilir mi?
Dava kesinleşene kadar taraflar resmi olarak evli sayıldıkları için sadakat yükümlülükleri devam etmektedir.
Boşanma davası sırasında taraflar barışırsa ne olur?
Taraflar davanın görüldüğü mahkemeye boşanmaktan vazgeçtiklerini, yani davadan feragat ettiklerini bildiren bir dilekçe sunabilir. Fakat bu feragatten sonra aynı sebeplere dayanarak yeniden dava açılamayacaktır.
Çekişmeli boşanma davası anlaşmalı boşanma davasına çevrilebilir mi?
Taraflar çekişmeli boşanma davasının sürdüğü esnada aralarında boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları hakkında anlaşmaya varırsa bir anlaşma protokolü imzalayarak davanın görüldüğü mahkemeye sunabilir. Bu takdirde dava anlaşmalı boşanma davası olarak devam edecek ve görülecek ilk celsede bitecektir.
Çekişmeli boşanma davası adli tatilde açılabilir mi?
Adli tatil tarihleri her yıl 20 Temmuz-30 Ağustos arasıdır. Bu süre zarfında acil işler dışında duruşma tarihi verilmemektedir. Fakat bu süre içinde boşanma davası bittabi açılabilir. Adli tatil süresi içinde de taraflar boşanmak için mahkemeye başvurabilirler. Fakat açılan boşanma davasında verilecek duruşma tarihi adli tatil sonrasına verilir. Fakat nafaka ve velayet gibi gecikmesinde zarar doğabilecek işler adli tatil süreci içinde de devam eder.
Çekişmeli boşanma için bir yıl evli kalmak gerekir mi?
Hayır. Çekişmeli boşanma davası açmak için evliliğin bir yıl sürmesi gerekmez. Kanuni boşanma sebepleri oluşmuşsa evliliğin ilk yılında da dava açılabilir. En az bir yıllık evlilik şartı, anlaşmalı boşanma için geçerlidir.
Avukatsız çekişmeli boşanma davası açılabilir mi?
Evet, avukat tutmak zorunlu değildir. Davanızı kendiniz açabilir ve takip edebilirsiniz fakat dilekçeler, deliller ve süreler konusunda usul kurallarına uymanız gerekir. Hata veya gecikmeler hak kaybına yol açabilir.
Çekişmeli boşanma davası tek duruşmada biter mi?
Genellikle tek duruşmada sonuçlanmaz. Delillerin toplanması ve tanıkların dinlenmesi için birden fazla duruşma gerekebilir. Eşler süreç içinde anlaşır ve anlaşmalı boşanma koşulları sağlanırsa dava tek duruşmada sonuçlanabilir.
Çalışan eş nafaka alabilir mi?
Çalışıyor olmak, tek başına nafaka alınmasını engellemez. Yoksulluk nafakasında gelirin geçimi sağlamaya yeterli olup olmadığı ve kişinin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşüp düşmeyeceği değerlendirilir. Nafaka isteyen eşin kusurunun diğer eşten daha ağır olmaması da gerekir.
Boşanma davası açmak için evden ayrılmak gerekir mi?
Hayır. Eşinizle aynı evde yaşarken de boşanma davası açabilirsiniz. Evden ayrılmak dava açmanın şartı değildir. Ayrı yaşama veya ortak evin kullanımı konusunda ihtiyaç varsa mahkemeden geçici düzenleme istenebilir.