BASİT YARALAMA SUÇU: CEZA, ŞİKAYET VE UZLAŞMA
Basit yaralama suçu, günlük hayatta en sık karşılaşılan ceza davalarından biridir. Özellikle kavga, tartışma, trafik tartışmaları, komşu anlaşmazlıkları gibi durumlarda sıkça karşılaşılır. Adam dövme yada darp fiileri basit yaralama olarak değerlendirilir. Basit yaralama suçunda, mağdurun fiziksel bütünlüğü zarar görür, ancak bu zarar ölüm ya da kalıcı bir sakatlık yaratacak kadar ciddi değildir.
Bu yazımızda basit yaralamanın cezası, şikâyet süresi, uzlaşma prosedürü, dava aşamaları ve mağdur–sanık açısından haklar detaylı ve anlaşılır bir şekilde anlatılmaktadır.
BASİT YARALAMA SUÇU NEDİR? (TCK 86/2)
Türk Ceza Kanunu 86. Madde’ye göre basit yaralama; bir kişinin sağlığının veya vücut bütünlüğünün basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir ölçüde bozulmasıdır. Mağdur kısa sürede normal durumuna döner. Kalıcı bir hasar olmaz. Yani:
- Hayati tehlike yoksa,
- Kırık-çıkık oluşmamışsa,
- İzi kalıcı bir zarar yaratmamışsa,
olay genellikle basit yaralama kapsamında değerlendirilir.
NOT : Adli tıp raporunun “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” ibaresi içerip içermemesi, davanın seyrini belirleyen en önemli unsurdur.
BASİT YARALAMA CEZASI NEDİR?
Basit yaralamanın cezası, olayın niteliğine göre değişiklik göstermekle birlikte 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.
Aşağıdaki tablo basit yaralama halinde alınacak cezayı daha anlaşılır şekilde özetlemektedir:
| NASIL İŞLENDİĞİ ve DURUMU | CEZA ARALIĞI | NOT |
|---|---|---|
| Basit yaralama (TCK 86/2) | 4 ay – 1 yıl Hapis veya Adli Para Cezası | İlk kez işleyenlere genellikle para cezası verilir. |
| Basit Tıbbi Müdahale ile giderilemeyen yaralama | 1 yıl – 3 yıl Hapis | Genellikle adli para cezasına çevirme imkânı azalır. |
| Üstsoya, altsoya, eşe, kardeşe karşı | 6 ay – 1.5 yıl Hapis | Şikayete bağlı değildir. |
| Kamu görevlisine karşı görevi nedeniyle | 6 ay – 1.5 yıl Hapis | Cezada artırım uygulanır. |
| Silahla | 1 yıl – 3 yıl Hapis | Hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. |
NOT: Adli sicil kaydı durumu göz önünde bulundurularak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilebilir. Basit yaralamada çoğu dosya HAGB ile sonuçlanır.
NOT: Sanık, karşı tarafın ağır sözleri veya davranışı nedeniyle sinirlendiğini ispatlarsa mahkeme haksız tahrik indirimi uygulayabilir. Bu durumda verilen ceza 1/4 işe 3/4 oranında azaltılabilir.
BASİT YARALAMADA ŞİKAYET SÜRESİ NE KADAR?
Basit yaralama suçu şikâyete tabi olan bir suçtur. Bu nedenle mağdurun olayı öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet hakkını kullanması gerekir.
Şikâyet süresi kaçırılırsa dava açılamaz.
Ancak basit yaralama suçunun nitelikli hallerinde şikâyet aranmaz.
BASİT YARALAMA DAVASI NASIL AÇILIR?
Dava, mağdurun şikâyeti üzerine Cumhuriyet Savcılığı tarafından açılır. Süreç şu şekilde işler:
Polis veya jandarmaya başvuru yapılır. Olay yeri tutanağı, doktor raporu alınır.
Savcılık soruşturması yapılır. Tanıklar, kamera görüntüleri, adli raporlar toplanır.
Uzlaştırma Bürosu süreci tamamlanır. Basit yaralamada uzlaştırma zorunludur.
Uzlaşma başarısız olursa iddianame düzenlenir ve dava açılır.
Asliye Ceza Mahkemesi yargılamayı yapar.
BASİT YARALAMADA UZLAŞMA SÜRECİ (ZORUNLU AŞAMA)
Basit yaralama suçu uzlaşma kapsamındadır. Bu nedenle savcılık soruşturması sırasında dosya Uzlaştırma Bürosu’na gönderilir. Uzlaştırmaya başvurulmadan yargılama yoluna gidilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya davanın düşmesi kararı verilir.
Uzlaşma sürecinin sonucunda:
Taraflar anlaşırsa:
Dosya düşer ve bir daha aynı olayla ilgili ceza verilmez.
Anlaşma sağlanamazsa:
Savcı iddianame düzenler ve yargılamaya geçilir.
Uzlaşmada en sık görülen talepler:
Karşı tarafa maddi ödeme
Manevi tazminat niteliğinde sembolik olarak ufak bir ödeme
Özür
Kısa süreli kamu yararına çalışma (nadir)
KARŞILIKLI BASİT YARALAMA (TCK 86/2)
Kavgaların çoğu karşılıklıdır. Bu durumda iki taraf da şikâyetçi olur ve dosya karşılıklı yaralama olarak yürütülür. Karşılıklı kavga durumunda her iki taraf da kasten yaralama suçu işlediği için her biri hem müşteki hem sanık olarak yargılanır. Mahkeme her iki tarafın da kusur oranını değerlendirir.
- Karşılıklı kavga cezası için uygulanabilecek indirimler:
- Haksız tahrik
- Meşru müdafaa
- İyi hal indirimi
- Yaş küçüklüğü.
BASİT YARALAMA SUÇUNDA AVUKAT TUTMAK GEREKİR Mİ?
Basit yaralama dosyalarında avukat tutmak zorunlu değildir. Fakar her ne kadar cezası düşük gibi görünse de basit yaralama dosyaları, özellikle: haksız tahrik, meşru müdafaa, kamera kayıtları, tanık çelişkileri gibi konular nedeniyle teknik bilgi gerektirir. Sanığın avukatla temsil edilmesi cezanın hafiflemesine büyük katkı sağlar.
BASİT TIBBİ MÜDAHALE İLE GİDERİLEBİLECEK YARALANMALAR NELERDİR?
Hastanede yoğun tedavi gerektirmeyen, küçük pansuman, basit dikiş, kısa süreli ağrı kesici kullanımı gibi pratiklerle giderilebilen yaralanmalardır.
Örneğin;
Tek bir tokat sonucu yüzde oluşan hafif kızarıklık,
Dudakta küçük bir çatlama veya kısa sürede geçen sıyrıklar ve kanamalar
İtekleme nedeniyle duvara çarpan kolun çizilmesi
- Basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek yaralanmalar ise:
- Diş kırılması
- Dişin kaybedilmesi
- Kişilerde kemik kırığı veya çıkığı
- Kas tendon hasarı
- Büyük damar ve sinir hasarı
- İç organ yaralanması
- Kulak kemiklerinde kemik zincir kopukluğu
- Korneada perforasyon
Basit yaralama suçu, her ne kadar düşük cezalı bir suç gibi görünse de uzlaşma süreci, adli raporun niteliği, haksız tahrik indirimi, delil değerlendirmesi ve mahkeme pratiği açısından oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Yanlış atılacak bir adım, kişinin haksız mahkûmiyet, yüksek para cezası veya hak kaybı yaşamasına yol açabilir.
Bu nedenle hem mağdur hem de şüpheli/sanık açısından sürecin bir ceza avukatı tarafından profesyonel şekilde takip edilmesi büyük önem taşır. Dosyanızın güçlü ve zayıf yönlerini birlikte değerlendirmek, en doğru savunma veya başvuru stratejisini belirlemek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
