Yabancı Uyruklu Eşten Boşanma Davası: Türkiye’de Boşanma, Tanıma ve Tenfiz Rehberi
Uluslararası evliliklerin, hızla artış gösterdiği bir dönemde yaşamaktayız. Dolayısıyla uluslararası yapılan evliliklerin karmaşık boşanma süreçleri de vatandaşlar tarafından merak edilmekte. Bu tür karmaşık süreçlerde, özellikle İstanbul’da dava açılacaksa, İstanbul boşanma avukatı desteği almak süreci hızlandırır.
Bu durumda akla hemen şu sorular gelir:
- Yabancı uyruklu eşten Türkiye’de boşanabilir miyim?
- Eşim Türkiye’ye gelmeden boşanma mümkün mü?
- Yurt dışında boşandım ama Türkiye’de hâlâ evli görünüyorum, ne yapmalıyım?
Bu yazıda eşlerden birinin yabancı uyruklu olması durumunda hangi hukukun uygulanacağı, yetkili mahkemenin neresi olduğu, yurt dışında alının boşanma kararının Türkiye’de nasıl geçerli olacağı, yabancı eşin Türkiye’ye gelmeden boşanma ihtimali gibi konular sade ve anlaşılır bir dille anlatılmıştır.
Yabancı Eşten Boşanma Davası Hakkında Destek Almak İster misiniz?
Türkiye’de Yabancı Uyruklu Eşten Boşanma Mümkün mü?
Evet, mümkündür. Evlilik Türkiye’de yapılmış olsun ya da olmasın, eşlerden biri Türk vatandaşıysa Türkiye’de boşanılabilir. Örneğin bir Türk vatandaşı Almanya’da evlendiği yabancı eşiyle Türkiye’de boşanma davası açabilir. Ayrıca davanın Türkiye’yle bağlantısı varsa (örneğin ikametgah, evlilik yeri, olayın meydana geldiği yer) yine Türk mahkemeleri boşanma davasında yetkilidir.
Yabancı Uyruklu Eşten Boşanma Nedir?
Eşlerden birinin yabancı uyruklu olması durumunda bu yabancı uyruklu eşten boşanmak için davaya denir. Evlilik Türkiye’de veya farklı bir ülkede de yapılmış olabilir. Bu durumda da davada yabancılık unsuru gündeme gelmiş olur. Dolayısıyla artık Milletlerarası Özel Hukuk kuralları devreye girer. Bu kurallar çerçevesinde artık yetkili mahkeme belirlenmeli, kararın uluslararası geçerliliği sağlanmalıdır.
Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?
Yabancılık unsuru taşıyan bir boşanma davasında hangi hukukun uygulanacağı 5718 sayılı MÖHUK‘ta düzenlenmiştir. Kanun dili ağır ve karmaşık olduğundan en sade ve basit şekilde anlatmak gerekirse:
- Eşler evlilik öncesinde ya da evlilik sırasında bir anlaşma ile boşanma sırasında uygulanacak hukuku belirlediyse o hukuk uygulanır. Belirlememişse,
- Eşler aynı ülkenin vatandaşı ise o ülke hukuku uygulanacaktır.
- Eşler farklı ülke vatandaşı ise ortak mutad mesken, yani birlikte yaşadıkları, fiilen oturdukları yer hukuku uygulanır.
- Eşler aynı ülke vatandaşı değilse ve fiilen ortak yaşadıkları bir yer de yoksa bu durumda Türk Hukuku uygulanır.
Önemli Not: Boşanmadaki geçici tedbir talepleri için her zaman Türk Hukuku uygulanır.
Yabancı Eşten Boşanma Davasında Hangi Mahkeme Yetkilidir?
- Genel yetki: Davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
- Eğer Türkiye’de ikamet etmiyorsa, davacının yerleşim yeri mahkemesidir.
- Her iki taraf da Türkiye’de yaşamıyorsa, Ankara, İstanbul veya İzmir aile mahkemelerinde dava açılabilir.
Eş Türkiye’ye Gelmeden Boşanma Olur mu?
Evet, olur. Yabancı eş Türkiye’den bir avukata vekaletname vererek bu süreci avukat aracılığıyla yürütebilir. Vekaletname çıkarması için bulunduğu ülkedeki konsolosluğa gitmesi gerekmektedir.
Ancak anlaşmalı boşanma davasında tarafların duruşmaya bizzat katılımı gerekir. Bu sebeple yurt dışındaki eşin bizzat duruşmaya katılması veya tanınan SEGBİS sistemiyle video bağlantısı kurulması gerekebilir. Çekişmeli boşanmalarda ise avukat aracılığıyla temsil yeterlidir.
Eşiniz Türkiye’ye Gelmeden Boşanma Sürecini Başlatabiliriz
Konsolosluk vekaletiyle süreci sizin adınıza yürütebiliriz. Belgelerinizi inceleyip en uygun yol haritasını birlikte belirleyelim.
Yabancı Uyruklu Eşten Boşanma Ne Kadar Sürer?
Bu tür davalarda süreç genellikle anlaşmalı boşanmalarda 1-2 ay, çekişmeli boşanmalarda ise 6 ay ile 2 yıl arasında değişir. Anlaşmalı boşanmalarda süre daha kısa; çekişmeli davalarda ise delil ve tanık incelemesi nedeniyle daha uzundur.
Farklı ülke vatandaşlıkları, adresin yurt dışında olması, tebligat sorunları veya kararın diğer ülkede tanınması gibi konular süreci uzatabilir.
Gerekli Belgeler Nelerdir?
Yabancı uyruklu eşten boşanma davası açmak için genellikle şu belgeler gerekir:
- Nüfus kayıt örneği
- Evlilik cüzdanı veya uluslararası evlenme kayıt örneği
- Eğer taraflardan biri Türk vatandaşı değilse, evlilik belgesinin apostilli ve yeminli tercümeli hali
- Yabancı eşin kimlik veya pasaport fotokopisi
- Adres bilgileri
- Vekaletname (avukat aracılığıyla işlem yapılacaksa)
- Anlaşmalı boşanma ise imzalı protokol
- Çekişmeli boşanma ise deliller
Eşin Adresi Bilinmiyorsa Ne Olur?
Yabancı eşin adresi bilinmiyorsa, Türk hukukuna göre ilanen tebligat yapılabilir.
Bu durumda mahkeme ilan yoluyla davayı yürütür ve eş duruşmaya katılmasa bile karar verilebilir. Ancak ilanlı tebligatın geçerli sayılması için mahkemenin araştırma yapması ve yurt dışı mercilerden bilgi istemesi gerekir. Bu yüzden süre biraz uzayabilir.
Yabancı Mahkemede Alınan Boşanma Kararı Türkiye’de Geçerli midir?
Hayır, karar kendiliğinden geçerli olmaz. Yabancı bir ülkede alınan boşanma kararı, Türkiye’de tanıma ve tenfiz davası açılmadıkça kesin hüküm niteliği taşımaz. Dolayısıyla nüfus kayıtlarına da işlenmez.
Bu sebeple yıllar önce yurtdışında boşanmış olsanız dahi tanıma ve tenfiz davası açmadığınız için Türkiye kayıtlarında hâlâ evli görünmeniz normaldir.
Tanıma ve Tenfiz Nedir?
Tanıma tenfiz davası yabancı ülke mahkemesince verilen bir boşanma kararının Türkiye’de geçerli sayılabilmesi ve uygulanabilmesi için açılması gereken bir davadır. Türk mahkemesinde tanıma ve tenfiz davası neticesinde bir karar verilmedikçe yabancı mahkeme kararları kabul ve icra edilemez.Nitekim tanıma tenfiz davasının açılmaması halinde yurt dışında alınan mahkeme kararının Türkiye’de geçerliliği olmaz. Bu sebeple kişiler yurt dışında boşanmış olsa bile bu karar Türk Devleti tarafından tanınmadığı için Türkiye’de boşanmış sayılmazlar ve hala evli görünürler. Evli göründüklerinden dolayı da yeniden evlilik yapamazlar,
Tanıma Davası
| Amaç | Kapsam | Sonuç | Görevli Mahkeme |
|---|---|---|---|
| Yabancı bir mahkeme kararının Türkiye’de geçerli sayılması, boşanmanın kabulü için açılır. | Yalnızca boşanma kararı | Boşanma kararı kesin hüküm niteliğini alır ve nüfusa işlenir. | Aile Mahkemesi |
Tenfiz Davası
| Amaç | Kapsam | Sonuç | Görevli Mahkeme |
|---|---|---|---|
| Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilir ve uygulanabilir hale gelmesi için açılır. | Boşanma + Nafaka / Velayet / Tazminat | Nafaka, tazminat gibi hükümlerin uygulanması sağlanır. | Aile Mahkemesi |
Gerekli Belgeler
| Belge Adı | Nereden Alınır? / Açıklama |
|---|---|
| Yabancı mahkeme kararının aslı veya onaylı sureti | Boşanmanın yapıldığı ülke mahkemesinden alınır. |
| Kararın kesinleşme şerhi | Boşanmanın yapıldığı ülke mahkemesinden alınır. |
| Apostil şerhi | Kararın uluslararası geçerliliğini sağlar. Kararın alındığı ülkede gösterilen resmi makamdan alınır. |
| Belgelerin yeminli Türkçe tercümesi | Belgelerin noter onaylı Türkçe çevirileri gereklidir. |
| Tarafların kimlik veya pasaport fotokopisi | Kimlik tespiti için zorunludur. |
| Vekaletname | İşlem avukat ile yürütülecekse gereklidir. Noter veya konsolosluktan alınır. |
Belgelerinizi İnceleyelim, En Uygun Süreci Planlayalım
Tanıma ve tenfiz işlemleri, her ülkenin ve her belgenin koşullarına göre değişebilir. Belgelerinizi inceleyip sizin için en hızlı ve güvenli çözümü belirleyelim.
WhatsApp Üzerinden Belgeleri Gönderin
Yurtdışında Alınan Boşanma Kararının Tanıma Davası Açmadan Türkiye’de Geçerli Hale Getirilmesi
2018 yılında yürürlüğe giren önemli bir yasa değişikliği ile bazı boşanma kararları için tanıma davası açmadan işlem yapmak mümkün hale gelmiştir. Başvurular nüfus müdürlüğüne ya da Türk Konsolosluklarına yapılabilmektedir.
2018 Düzenlemesi: Tanıma Davası Açmadan Boşanma Kaydı Güncelleme
Nüfus Hizmetleri Kanunu‘na eklenen 27/A maddesi uyarınca yurtdışında alınan boşanma kararlarının tanıma davası açılmaksızın Türkiye’de geçerli hale getirilmesine olanak tanınmıştır. 07.02.2018 tarihli “Yurtdışında Verilen Boşanma Kararlarının Nüfus Kayıtlarına İşlenmesi Yönetmeliği” sayesinde, eğer belirli şartlar sağlanıyorsa artık mahkeme kararı olmadan nüfus müdürlüğünde boşanma kaydı yapılabiliyor. Bu uygulamaya “İdari Tanıma İşlemi” denmektedir.
Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?
- Türkiye’de İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü’ne
- Yurt dışında ise Türk Konsolosluğu’na başvurabilirler.
Eşlerin Birlikte Başvurusu Zorunlu mudur?
25.03.2020 tarihli değişiklikle Nüfus Hizmetleri Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde yapılan düzenlemeler sonucu; eski uygulamadaki “her iki tarafın aynı anda ve birlikte başvurması” zorunluluğu esnetilmiş, belirli koşullar altında tek taraflı veya ayrı ayrı (ama belli süre içinde) başvuru yapılmasına imkan tanınmıştır.
Özetle:
- Eski eş Türk vatandaşı değilse → Türk vatandaşının tek tarafın başvurusu yeterlidir.
- Eski eş ölmüşse → Tek tarafın başvurusu yeterlidir.
- Eşler aynı anda başvuruya gidemiyorsa → Ayrı ayrı başvuru yapılır (başvurular arasında en fazla 90 gün olma şartıyla).
SONUÇ:
Yabancı Eş İle Boşanmak Artık Daha Kolay.
Özetle;
Süreci doğru ve hızlı yönetmek için; belgeleri eksiksiz hazırlamak , doğru mahkemeye başvurmak ve tanıma-tenfiz işlemlerini doğru yürütmek yeterlidir.
Uzman desteği ile süreci hızlandırabilirsiniz.
Eğer bu süreçte profesyonel destek almak isterseniz, uluslararası boşanma davalarında deneyimli bir ekip olarak sürecinizin her aşamasına destek verebiliriz.
Sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
